Χειρισμός αυτοκινήτου

Απλός χειριστής ή πραγματικός οδηγός (4Τ 188, 5/1986)

Συντάκτης: Κλεάνθης Τριανταφυλλίδης

Ένας Πραγματικός Οδηγός τοποθετεί το αυτοκίνητο του σωστά στο δρόμο, σε κάθε περίπτωση και για κάθε ενδεχόμενο. Πληροφορεί επίσης έγκαιρα τους άλλους οδηγούς για τις προθέσεις του και δείχνει απέναντι τους κατανόηση, υπομονή ή και ιπποτισμό, αν το απαιτούν οι συνθήκες.

ΕΧΟΥΜΕ ΠΕΙ μέχρι τώρα πολλές φορές, ότι ο Πραγματικός Οδηγός ξεχωρίζει γιατί μειώνει στο ελάχιστο τις πιθανότητες να του συμβεί κάτι απρόβλεπτο, ενώ αν τύχει και του συμβεί, έχει αφήσει ήδη ένα περιθώριο για να το αντιμετωπίσει. Και στις δύο περιπτώσεις, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο το ότι ο Π.Ο. είναι πάντα σωστά τοποθετημένος στο δρόμο. Γιατί η σωστή τοποθέτηση, αφενός του επιτρέπει να έχει μεγαλύτερο πεδίο ορατότητας και αφετέρου του αφήνει περισσότερο χώρο και χρόνο για ν' αντιδράσει σε μια απρόβλεπτη κατάσταση. Ας δούμε λοιπόν, σε γενικές γραμμές, πως τοποθετεί ο Π.Ο. το αυτοκίνητο του στο δρόμο, ανάλογα με την περίπτωση.

Η σωστή τοποθέτηση στο δρόμο

sx1.JPG
Σχήμα 1: Σειρά αυτοκινήτων. Αν δεν σκοπεύει να προσπεράσει. ο Π. Ο. αφήνει αρκετή απόσταση από το προπορευόμενο αυτοκίνητο, για να μπορέσει να μπει κάποιος άλλος πίσω του. που θα θέλει να προσπεράσει.

Ένας Πραγματικός Οδηγός συνήθως κινείται σημαντικά πιο γρήγορα από έναν Απλό Χειριστή. Και λέμε «συνήθως», γιατί υπάρχουν και περιπτώσεις όπου ο Π.Ο. κινείται και πιο αργά από τον Α.Χ., γιατί κρίνει πως οι συνθήκες επιβάλλουν τον αργό ρυθμό για λόγους ασφάλειας. Μια τέτοια περίπτωση την αναφέραμε ήδη: ο Π.Ο. μειώνει δραστικά την ταχύτητά του, όταν δει (πάντα έγκαιρα) ότι το οδόστρωμα είναι ολισθηρό. Ρυθμίζει επίσης πάντα την ταχύτητά του ανάλογα με την ορατότητα. Αν το πεδίο ορατότητας που έχει είναι περιορισμένο, κόβει αντίστοιχα ρυθμό, για ν' αφήσει περιθώριο αντίδρασης, όχι μόνο στον εαυτό του, αλλά και στους άλλους (που κατά κανόνα το χρειάζονται και περισσότερο).
Ένας Π.Ο. ποτέ δεν τρέχει μέσα σε κατοικημένες περιοχές. Ακόμα λιγότερο αν υπάρχουν συχνές διαβάσεις πεζών ή διασταυρώσεις. Τότε προσπαθεί να κινείται όσο γίνεται προς τη μέση του δρόμου, για να βλέπει πιο βαθιά μέσα στις παρόδους και να βρίσκεται κάπως μακρύτερα από το πεζοδρόμιο, απ' όπου μπορεί να κατέβει αφηρημένος κάποιος πεζός. Κι όπως έχουμε πει, στα πιο επικίνδυνα σημεία περνά αγγίζοντας με το πόδι του το φρένο, για να μειώσει στο ελάχιστο το χρόνο αντίδρασης. Τα 0,5-0,3 δευτερόλεπτα, που κάνει το πόδι για να μεταφερθεί από το γκάζι στο φρένο, αντιστοιχούν σε 5,5-3,3 παραπάνω μέτρα, για ένα αυτοκίνητο που κινείται με 40 χλμ./ώρα.
Αντίστοιχα, ο Π.Ο. κινείται μακριά από φυτεμένες νησίδες με ψηλούς θάμνους κι από σειρές παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Υπάρχει φόβος από εκεί να πεταχτούν παιδιά - κι όλοι ξέρουμε πόσο γρήγορα πετάγονται. Προσέχει επίσης ο Π.Ο. όταν προσπερνά λεωφορεία σταματημένα στη στάση. Ορισμένοι επιβάτες έχουν τη συνήθεια να κατεβαίνουν και να διασχίζουν το δρόμο μπροστά από το λεωφορείο. Ο Π.Ο. κοιτάζει από κάτω από το λεωφορείο, την ώρα που το προσπερνά, για να διακρίνει εγκαίρως τα πόδια τους.
Αυτά τα (πολύ) λίγα για την οδήγηση μέσα στην πόλη. Αντίστοιχα πράγματα ισχύουν και για τον ανοιχτό δρόμο, μόνο που η ορατότητα εδώ είναι καλύτερη, οπότε η ταχύτητα μπορεί να είναι μεγαλύτερη. Ο οδηγός θα δει πιο έγκαιρα τον κίνδυνο και θα έχει περισσότερο χώρο και χρόνο για ν' αντιδράσει (να κάνει ελιγμούς ή να φρενάρει). Σε δρόμους περιορισμένου πλάτους, με δύο μόνο λωρίδες κυκλοφορίας, ο Π.Ο. κινείται κατά κανόνα στη λωρίδα του. Μόνο σε μεγάλες ευθείες, με άπλετη ορατότητα, μπορεί να κινείται «καβάλα» στη διαχωριστική γραμμή, για να έχει μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης αν πεταχτεί κάτι μπροστά του. Επίσης, η τοποθέτηση στο κέντρο του δρόμου εξουδετερώνει το «τράβηγμα» του τιμονιού προς τα δεξιά, που οφείλεται στην «αποχετευτική» κλίση του οδοστρώματος. Τέλος, με το να κινείται μακριά από την άκρη του δρόμου, ο οδηγός αποφεύγει συνήθως τις λακκούβες και κινδυνεύει λιγότερο από τις ξαφνικές ριπές του ανέμου. Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια διπλή παρένθεση. Για τις λακκούβες και γενικά τα χαλασμένα τμήματα του δρόμου, θα πούμε πως ο Π.Ο. κοιτάζει μακριά και τα βλέπει σχεδόν πάντα έγκαιρα, οπότε προλαβαίνει να φρενάρει ή να τ' αποφύγει με το τιμόνι. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που δεν ακολουθεί ποτέ από πολύ κοντά το προπορευόμενο αυτοκίνητο, που εκτός από το ότι μπορεί να φρενάρει απότομα, μπορεί επίσης να του αποκαλύψει ξαφνικά μια λακκούβα ή κάποιο άλλο εμπόδιο. Σε περίπτωση, τέλος, που ο Π.Ο. θα δει τη λακκούβα ξαφνικά σε μικρή απόσταση, θα φρενάρει όσο του επιτρέπουν οι συνθήκες, αλλά θ' αφήσει εντελώς το φρένο λίγο πριν πέσει στη λακκούβα, για να αποφορτίσει τη συμπιεσμένη μπροστινή ανάρτηση, ώστε αυτή ν' απορροφήσει καλύτερα το χτύπημα. Για την περίπτωση του δυνατού πλάγιου ανέμου, ο Π.Ο. φροντίζει να κρατάει σταθερά το τιμόνι με τα χέρια στη θέση «τρεις παρά τέταρτο». Είναι επίσης πάντα έτοιμος για την ξαφνική ριπή, όταν «ξεμυτίσει» από κάποια σήραγγα, πλαγιά, τοίχο ή πρανές που τον προστατεύει από τον πλάγιο άνεμο, ή ακόμα κι όταν προσπεράσει κάποιο μεγάλο όχημα, που κι αυτό μπορεί να παίξει το ρόλο πρόσκαιρου ανεμοφράχτη. Ας κλείσουμε όμως την παρένθεση κι ας επανέλθουμε στο θέμα της σωστής τοποθέτησης στο δρόμο. Βασικό ρόλο εδώ παίζει η συνεχής επαγρύπνηση του οδηγού. Όπως είπαμε, ο Π.Ο. έχει την προσοχή του 100% στο δρόμο και κοιτάζει τόσο κοντά (για την ποιότητα του οδοστρώματος) όσο και μακριά (για να προβλέπει έγκαιρα τις εξελίξεις). Φαίνεται παράξενο, αλλά συχνά μπορεί κανείς να δει πολύ περισσότερα πράγματα από μακριά, παρά όταν φτάσει πια σ' ένα δύσκολο σημείο.
Κλασικό παράδειγμα είναι οι «τυφλές» στροφές ενός επαρχιακού (ορεινού συνήθως) δρόμου. Πολύ πριν φτάσει ο Π.Ο. στη στροφή, κοιτάζει μακριά, στις επόμενες «κορδέλες» του δρόμου, για να δει αν έρχεται άλλο αυτοκίνητο και να υπολογίσει νοερά που θα συναντηθούν. Μόνον όταν είναι 100% σίγουρος ότι ο δρόμος είναι ελεύθερος μόνο τότε μπορεί ο Π.Ο. να μπει σε μια «τυφλή» στροφή γρήγορα, κρατώντας «γραμμές» (θα δούμε στη συνέχεια τι εννοούμε μ' αυτό). Τις περισσότερες φορές όμως, ούτε ένας Π.Ο. δεν ξέρει τι μπορεί να κρύβεται πίσω από μια τέτοια στροφή, οπότε μπαίνει «φυλαγμένος», μένοντας αποκλειστικά στη δική του λωρίδα και συνήθως μακριά από τη διαχωριστική γραμμή, μέχρις ότου ν' ανοίξει το οπτικό του πεδίο και να βεβαιωθεί ότι ο δρόμος είναι ελεύθερος.
Στις δεξιές, «τυφλές» στροφές, το οπτικό πεδίο ανοίγει πιο γρήγορα αν το αυτοκίνητο βρίσκεται πιο κοντά στη διαχωριστική γραμμή. Όταν όμως ο δρόμος είναι στενός, ο Π.Ο. κρατιέται όσο γίνεται πιο δεξιά, μειώνοντας την ταχύτητά του, για το ενδεχόμενο να υπάρχει κάποιο εμπόδιο και να έρχεται συγχρόνως άλλο αυτοκίνητο. Με το να βρίσκεται κανείς αριστερά, σε μια στενή δεξιά στροφή, έχει ελάχιστα πιο ανοιχτό οπτικό πεδίο, ίσα-ίσα για να δει το άλλο αυτοκίνητο να… έρχεται καταπάνω του. Γι' αυτό - όπως είπαμε - ο Π.Ο. παίρνει τη στροφή κλειστά, χτυπώντας ενδεχομένως την κόρνα, για να κάνει αισθητή την παρουσία του. Για να καταλάβει πιο νωρίς το που αρχίζει να «ισιώνει» η στροφή, κοιτάζει τους φράχτες, τα δέντρα ή τα τηλεγραφόξυλα, που υπάρχουν συνήθως δίπλα στο δρόμο. Στις αριστερές, «τυφλές» στροφές, ο Π.Ο. κρατιέται πάλι δεξιά, οπότε ανοίγει το οπτικό πεδίο του και βλέπει πιο νωρίς το που τελειώνει η στροφή. Φροντίζει όμως να κρατάει τους εξωτερικούς (δεξιούς) τροχούς του αρκετά μακριά από την άκρη του οδοστρώματος, όπου μπορεί να υπάρχουν χαλίκια, χώματα ή λακκούβες. Όταν ο Π.Ο. βεβαιωθεί ότι η έξοδος της στροφής είναι ελεύθερη, τότε μόνο κλείνει τη στροφή του για να ισιώσει νωρίτερα την τροχιά του και να επιταχύνει πιο γρήγορα. Φυσικά, έχει κι από πριν τα μάτια του ανοιχτά για αντίστοιχες μικροενδείξεις.
sx2a.JPG
sx2b.JPG
sx2c.JPG
sx2d.JPG
Σχήμα 2: Δεξιά στροφή με καλή ορατότητα. Ο Π. Ο. ανοίγει την τροχιά του στην είσοδο, για να μπορέσει να μείνει στη λωρίδα του στην έξοδο. Μπαίνει στη στροφή πριν ακόμα αφήσει εντελώς το φρένο (φωτό 2α) για να εξουδετερώσει την αρχική υποστροφή. Σημαδεύει ένα σημείο λίγο μετά από την κορυφή της στροφής, κι όταν το περάσει (φωτό 2δ) ανοίγει την τροχιά του, όσο του επιτρέπουν οι συνθήκες, και επιταχύνει.

Για παράδειγμα, τη νύχτα κοιτάζει για τυχόν αντανακλάσεις στα πλευρά του προπορευόμενου αυτοκινήτου ή στις «μπαριέρες», πράγμα που δείχνει ότι έρχεται αυτοκίνητο από την αντίθετη πλευρά. Και, βέβαια, προσπαθεί πάντα να δει μέσα από τα κενά που αφήνουν τα δέντρα ή τα κτίρια, που υπάρχουν στο εσωτερικό της στροφής και του κλείνουν το οπτικό πεδίο.
Στις στροφές με καλή ορατότητα, ο Π.Ο. μπορεί ν' ακολουθήσει «αγωνιστικές» γραμμές, για να στρίψει πιο γρήγορα. Το σκεπτικό εδώ είναι απλό. Όπως έχουμε πει, η «φυγόκεντρος» (ή πιο σωστά η κεντρομόλος) είναι ανάλογη με την ταχύτητα (στο τετράγωνο) και αντιστρόφως ανάλογη με την ακτίνα της στροφής (Fk = mVω/R). Αφού η κεντρομόλος είναι καθορισμένη από την πρόσφυση των ελαστικών, η ταχύτητα στη στροφή μπορεί ν' αυξηθεί μόνο αν αυξηθεί η ακτίνα στροφής, δηλαδή αν ανοίξει η τροχιά. Ο Π.Ο. λοιπόν εκμεταλλεύεται το πλάτος του δρόμου για ν' ανοίξει την τροχιά και να μπορέσει να στρίψει με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ας πάρουμε, για παράδειγμα, μια δεξιά στροφή, με πλήρη ορατότητα. Ο Π.Ο. βεβαιώνεται πως δεν έρχεται αυτοκίνητο από την αντίθετη πλευρά, κοιτάζει τον καθρέφτη του για να σιγουρευτεί ότι δεν προσπαθεί κανείς να τον προσπεράσει και ανοίγεται αριστερά, προς τη διαχωριστική γραμμή (ή και πέρα απ' αυτή, αν δεν τον βλέπει κανείς). Όταν διακρίνει καθαρά την κορυφή της στροφής, στο εσωτερικό (δεξί εδώ) άκρο του δρόμου, στρίβει δεξιά, πάντα με προοδευτικό τρόπο, σημαδεύοντας ένα ιδεατό σημείο, λίγο μετά την κορυφή. Αφού οι εσωτερικοί (δεξιοί) τροχοί του αγγίξουν αυτό το ιδεατό σημείο, αρχίζει ν' ανοίγει πολύ προοδευτικά την τροχιά του, «ξεδιπλώνοντας» το τιμόνι προς τ' αριστερά και συγχρόνως επιταχύνοντας (πάλι προοδευτικά), για να εκμεταλλευτεί την επόμενη ευθεία. Το «ξεθύμασμα» αυτό της τροχιάς, προς το εξωτερικό της στροφής, συνήθως σταματά πριν τη διαχωριστική γραμμή. Μόνον όταν ο δρόμος είναι έρημος εκμεταλλεύεται ένας Π.Ο. όλο το πλάτος του δρόμου, περνώντας τη διαχωριστική γραμμή. Προσέχει όμως πάντα να μην το παρακάνει και βρεθούν οι εξωτερικοί τροχοί του (που δίνουν το μεγαλύτερο μέρος της πρόσφυσης) σε χώματα ή «γαρμπίλια». Τα ίδια λίγο - πολύ ισχύουν και για μία αριστερή στροφή με πλήρη ορατότητα. Σε περίπτωση που ο Π.Ο. θέλει να οδηγήσει πραγματικά γρήγορα (και βεβαιωθεί ότι δεν ενοχλεί ούτε προκαλεί κανένα), ανοίγει την τροχιά του στην είσοδο και κόβει το τιμόνι προς το ιδεατό «σημείο κορυφής» πριν ακόμα ελευθερώσει εντελώς το φρένο (για να εξουδετερώσει την αρχική υποστροφή). Γυρίζει το τιμόνι προοδευτικά, για να δώσει την ευκαιρία στα λάστιχα ν' αναπτύξουν τη μέγιστη πρόσφυση, και κατόπιν στρίβει με σταθερό γκάζι και γωνία ολίσθησης 10-15 μοίρες ως προς την τροχιά. Αφού αγγίξει την «ιδεατή κορυφή», αρχίζει ν' ανοίγει προοδευτικά την τροχιά του, αυξάνοντας παράλληλα την ισχύ μέχρι να φτάσει στο «τέρμα γκάζι», όταν το αυτοκίνητο πλησιάζει να ισιώσει.
sx3a.JPG sx3b.JPG
Σχήμα 3: «Χάσιμο». Δεν φαίνεται προς τα που στρίβει ο δρόμος. Ο Π. Ο. όμως κοιτάζει μακριά, βλέπει τη συνέχεια του δρόμου και καταλαβαίνει ότι στρίβει αριστερά (όπως φαίνεται από πιο κοντά, στη δεύτερη φωτογραφία).

Όλα αυτά προϋποθέτουν ότι δεν θα υπάρχει αντίθετα ερχόμενο αυτοκίνητο, ούτε καν μακριά, γιατί μπορεί ο οδηγός του να τρομάξει, ακόμα κι αν ο Π.Ο. προφταίνει άνετα να ξαναγυρίσει στη λωρίδα του. Σε στροφές μάλιστα με μέτρια ορατότητα στην έξοδο, ο Π.Ο. εκμεταλλεύεται το άνοιγμα της τροχιάς στην είσοδο, για να μεταθέσει έτσι πιο πίσω την κορυφή της στροφής, ώστε να βρίσκεται στη λωρίδα του βγαίνοντας. Το «ξεθύμασμα» της τροχιάς στην έξοδο της στροφής δεν αποτελεί απαράβατο κανόνα στη γρήγορη οδήγηση. Ο βασικός κανόνας είναι ότι η σωστή τροχιά εξόδου είναι η σωστή τροχιά εισόδου στην επόμενη στροφή. Ο Π.Ο. (όπως και όλοι οι οδηγοί αγώνων) δεν διστάζει να «θυσιάσει» μια στροφή για να μπει πιο σωστά στην επόμενη, που μπορεί να είναι πιο σημαντική. Και οι πιο σημαντικές στροφές είναι συνήθως αυτές που καταλήγουν σε μία ευθεία, στην οποία πρέπει κανείς να βγει με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ταχύτητα. Πολλοί «γρήγοροι» οδηγοί, που δεν είναι όμως Π.Ο., μπορούν να πάρουν γρήγορα μία ή δύο στροφές, αλλά συνήθως «αποσυγχρονίζονται» στις επόμενες. Δίνουν επίσης μεγαλύτερη σημασία στο να μπουν γρήγορα, παρά στο να βγουν γρήγορα από μια στροφή. Αντίθετα ο Π.Ο., ειδικά όταν οδηγεί στο δρόμο, ακολουθεί πιστά το «αργή είσοδος - γρήγορη έξοδος». Ξέρει επίσης καλά πως το «θεαματικό στιλ» δίνει κατά κανόνα πιο αργούς χρόνους, ιδίως με αδύνατα αυτοκίνητα, όπου κάθε απώλεια «προωστικής ενέργειας» σε «σπιναρίσματα» και «μπάντες» μετράει πολύ. Χώρια που ο ασυνείδητος αυτός τρόπος οδήγησης προκαλεί τους άλλους οδηγούς ή τους τρομάζει -και ποτέ δεν ξέρει κανείς πως μπορεί ν' αντιδράσει ένας Α.Χ.

Η συμπεριφορά στο δρόμο

Ερχόμαστε λοιπόν στο πολύ σημαντικό θέμα της συμπεριφοράς κατά την οδήγηση. Οι περισσότεροι θα θυμούνται την παλιά τηλεοπτική σειρά «Κουνγκ - Φου». Εκεί ο πρωταγωνιστής, αν και άσσος της πολεμικής αυτής τέχνης, δεν προκαλούσε ποτέ τους άλλους, αλλά αντίθετα ήταν εξαιρετικά ήπιος, ήρεμος, ανεκτικός και υπομονετικός. Έτσι κι ένας Π.Ο., σίγουρος για τις ικανότητές του, ποτέ δεν τις επιδεικνύει, αλλά αντίθετα προσπαθεί να περνά απαρατήρητος. Ποτέ δεν προκαλεί με τη συμπεριφορά του στο δρόμο και είναι (σχεδόν…) πάντα ήρεμος, ανεκτικός και υπομονετικός με τους διάφορους Α.Χ. Προσπαθεί να μην εκνευρίζεται με τον άσχετο τρόπο που οδηγούν γιατί ξέρει πως, στο κάτω - κάτω, το δικό του κέφι θα χαλάσει αν δώσει συνέχεια, ενώ αλλιώς θα ξεχάσει γρήγορα το περιστατικό.
Δεν πιέζει λοιπόν ποτέ έναν άσχετο οδηγό, ακόμα κι αν αυτός τον ενοχλεί ή τον καθυστερεί. Φροντίζει μάλιστα να του αφήνει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, για να μην του δημιουργήσει άγχος και τον κάνει να πολλαπλασιάσει τα λάθη του. Ταυτόχρονα, με το να κρατιέται μακριά, αυξάνει και τα δικά του περιθώρια αντίδρασης, ενώ παρακολουθεί στενά τον Α.Χ. για να μαντέψει την επόμενή του κίνηση. Ο ίδιος ο Π.Ο. πάντα φροντίζει να γνωστοποιεί έγκαιρα και με σαφήνεια τις προθέσεις του στους άλλους - οδηγούς ή πεζούς. Πρώτα -πρώτα, με τον τρόπο που τοποθετεί το αυτοκίνητο στο δρόμο. Έπειτα, με τη σωστή χρήση των δεικτών πορείας (φλας), ξέρει καλά πως το φλας δεν σημαίνει «θα στρίψω», αλλά ισοδυναμεί με μια αίτηση προς τους άλλους οδηγούς: «μπορώ να στρίψω;». Πριν στρίψει, λοιπόν, ο Π.Ο. βεβαιώνεται ότι οι άλλοι οδηγοί κατάλαβαν τις προθέσεις του και δέχτηκαν την «αίτησή» του.

sx4.JPG sx5.JPG
Σχήμα 4: Δεξιά στροφή χωρίς ορατότητα. Ο Π. Ο. σπάνια ανοίγεται αριστερά για να μεγαλώσει το οπτικό του πεδίο. Αν μάλιστα ο δρόμος είναι στενός, παίρνει τη στροφή κλειστά και αργά, προσπαθώντας να καταλάβει που τελειώνει από άλλα σημάδια. Σχήμα 5: Αριστερή στροφή χωρίς ορατότητα. Ο Π.Ο. ανοίγεται δεξιά στην είσοδο και μένει εκεί, για να έχει μεγαλύτερο οπτικό πεδίο και να δει νωρίτερα το τέλος της στροφής. Προσέχει όμως να μην πατήσουν οι εξωτερικοί τροχοί του σε χώματα ή γαρμπίλι, στην άκρη του δρόμου.
sx6.JPG
Σχήμα 6: Στροφές με καλή ορατότητα. Το άνοιγμα της τροχιάς στο τέλος της πρώτης στροφής επιτρέπει πιο γρήγορη έξοδο, αν δει κανείς τη στροφή μεμονωμένα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως. η τοποθέτηση θα είναι λάθος για την επόμενη στροφή. Έτσι ο Π.Ο. κλείνει την πρώτη στροφή νωρίτερα, για να μπει σωστά στη δεύτερη και να εκμεταλλευτεί την ευθεία που ακολουθεί.

Αντίστοιχα, ο Π.Ο. χρησιμοποιεί (διακριτικά…) την κόρνα και το οπτικό σινιάλο των προβολέων, για να κάνει αισθητή την παρουσία του και να γνωστοποιήσει τις προθέσεις του στους άλλους οδηγούς. Αυτό συνήθως ισχύει για το προσπέρασμα, όπου όμως ο Π.Ο. δεν πιέζει τους προπορευόμενους οδηγούς να επισπεύσουν το προσπέρασμά τους και να του ανοίξουν το δρόμο. Περιμένει να ολοκληρώσουν και μετά τους περνάει με τη σειρά τους. Ο ίδιος, αντίστοιχα, κοιτάζει συχνά τους (πάντα καλορυθμισμένους) καθρέφτες του, για να διευκολύνει κάποιο ταχύτερα κινούμενο αυτοκίνητο, κοιτάζοντας μάλιστα δύο φορές, για να εκτιμήσει και τη διαφορά ταχύτητας. Κι όταν δεν σκοπεύει να προσπεράσει, αφήνει αρκετή απόσταση από το προπορευόμενο αυτοκίνητο, για να μπορέσει να μπει κάποιος άλλος πίσω του, που θα θέλει να προσπεράσει. Ο Π.Ο. είναι επίσης ο πρώτος που θ' ανάψει τα φώτα το βράδυ κι ο τελευταίος που θα τα σβήσει το ξημέρωμα, γιατί «δεν αρκεί να βλέπεις, πρέπει και να σε βλέπουν». Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ανάβει τα κόκκινα πίσω φώτα ομίχλης, «τυφλώνοντας» τους άλλους πίσω του, όταν δεν υπάρχει ομίχλη - όπως κάνουν πολλοί Α.Χ. τελευταία. Τέλος, ο Π.Ο, χρησιμοποιεί τα 4 φλας «κινδύνου» μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης (π.χ. όταν σταματήσει με βλάβη ή αναγκαστεί να επιβραδύνει απότομα) και όχι για «άφεση αμαρτιών», όταν σταματήσει στη μέση του δρόμου για ν' αγοράσει τσιγάρα. Όπως χρησιμοποιεί τα φλας, την κόρνα ή το οπτικό σινιάλο, ο Π.Ο. χρησιμοποιεί μερικές φορές και τα χέρια του, κάνοντας σήματα στους άλλους οδηγούς. Πάντα όμως για να τους πληροφορήσει και ποτέ για να τους συμβουλέψει πως να οδηγούν ή να τους επιπλήξει. Αντίθετα, είναι πάντα έτοιμος να διευκολύνει τους άλλους, να τους εξυπηρετήσει (με μέτρο βέβαια…), καλλιεργώντας έτσι ένα πνεύμα ιπποτισμού, που αν ήταν πιο διαδεδομένο, θα έκανε τη ζωή όλων μας πολύ πιο εύκολη και ασφαλή. Με δύο λόγια, ο Πραγματικός Οδηγός δεν βασίζεται ποτέ στις ικανότητες και την αντίληψη των άλλων όταν οδηγεί, αλλά είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει τις δικές του ικανότητες για να τους διευκολύνει - γνωρίζοντας πως έτσι διευκολύνει και τον εαυτό του.