Υδρολίσθηση

Υδρολίσθηση: ο ύπουλος εχθρός (4Τ 220, 1/1989)

Συντάκτης: Δημήτρης Διατσίδης

(Το παρόν αποτελεί μέρος του κύριου άρθρου για την επίσκεψη στο εργοστάσιο της Ντάνλοπ)

Η εξήγηση του φαινομένου

ΙΣΩΣ σας έχει συμβεί να χάσετε τον έλεγχο του τιμονιού κινούμενοι σε βρεγμένο δρόμο με ταχύτητες πάνω από 80χ.α.ω. Το φαινόμενο λέγεται υδρολίσθηση. Οι τροχοί του οχήματος σας χάνουν την πρόσφυση με το οδόστρωμα και τα επακόλουθα μπορεί να είναι πολύ άσχημα.
Όμως υπάρχουν κάποιοι τρόποι για να επανέλθει η χαμένη πρόσφυση και ορισμένα προληπτικά μέτρα βοηθούν στην αντιμετώπιση του ύπουλου κινδύνου.
sx0.jpg
Ας αρχίσουμε εξηγώντας το φαινόμενο. Πάνω στο βρεγμένο οδόστρωμα υπάρχει κάποιο φιλμ νερού που μπορεί να φθάνει ακόμη και τα 10 mm, ιδιαίτερα όταν η κλίση του δρόμου δεν είναι σωστή (κάτι συνηθισμένο στη χώρα μας). Το ελαστικό «πιέζει» μέσα στα αυλάκια του το νερό αυτό και το διώχνει διατηρώντας έτσι την επαφή με το δρόμο. Όσο αυξάνεται η ταχύτητα του οχήματος μας, ο χρόνος επαφής κάθε σημείου του ελαστικού με το δρόμο μειώνεται και τελικά είναι αδύνατο να φύγει όλο το νερό από το δρόμο. Αυτό δημιουργεί μια σφήνα νερού μπροστά στο ελαστικό που τώρα έχει αρκετά μειωμένη επαφή με το δρόμο. Όταν η ταχύτητα αυξηθεί ακόμη περισσότερο το στρώμα νερού περνάει κάτω από το σημείο επαφής και το ελαστικό ολισθαίνει πάνω στο φιλμ του νερού. Η χαμένη πρόσφυση κάνει αδύνατο τον έλεγχο της κατευθυντικότητας και στην ουσία το όχημα μας είναι ακυβέρνητο. Αν μάλιστα η υδρολίσθηση συμβεί πάνω σε στροφή τότε τα πράγματα είναι χειρότερα αφού η υποστροφή ή η υπερστροφή είναι δύσκολο να ελεγχθούν.
Η χαμένη πρόσφυση επανέρχεται με μείωση της ταχύτητας που θα πρέπει να είναι ομαλή χωρίς άγρια φρεναρίσματα ή απότομες κινήσεις του τιμονιού. Όταν νιώσουμε ότι το ελαστικό βρίσκεται πάλι σε επαφή με το δρόμο μπορούμε να φρενάρουμε περισσότερο ή να αλλάξουμε κατεύθυνση. Πρόληψη ώστε να μη συμβεί το φαινόμενο αυτό είναι ο τακτικός έλεγχος της φθοράς των ελαστικών.
Όσο το πέλμα βρίσκεται σε καλή κατάσταση και το βάθος είναι στα όρια που συνιστά ο κατασκευαστής τότε μπορεί να διώχνει το νερό από τα αυλάκια του. Αν τα ελαστικά είναι φαγωμένα τότε το έργο αυτό είναι δύσκολο και η υδρολίσθηση βρίσκεται «προ των πυλών».
Επίσης σημαντικό ρόλο παίζουν οι σωστές πιέσεις των ελαστικών. Ακολουθήστε τις προδιαγραφές του κατασκευαστή για τις πιέσεις γιατί όσο μικρότερη είναι η πίεση από το κανονικό τόσο διευκολύνεται η υδρολίσθηση. Έλεγχος φθοράς, πιέσεων και μαλακές κινήσεις όταν κινείσθε σε βρεγμένο. Επιπλέον και σημαντικότερο κοινή λογική και ασφαλής οδήγηση, οι ελληνικοί δρόμοι είναι γεμάτοι σημεία - παγίδες που έχουν νερά με βάθος πολλές φορές πάνω από 10 mm.

Μέτρηση της υδρολίσθησης στην πίστα δοκιμών της Ντάνλοπ (κύριο άρθρο)

Α. Για οπισθοκίνητα αυτοκίνητα (σχ. 1). Στην πίστα δοκιμών της Ντάνλοπ το αυτοκίνητο μπαίνει με μία καθορισμένη ταχύτητα, σ' ένα μέρος του δρόμου με στρώμα νερού ύψους 8-10 mm. Οι μπροστινοί τροχοί φρενάρονται ώστε να μπλοκάρουν. Από τη στιγμή που αφήνεται το φρένο μέχρι να επανακτήσουν οι τροχοί την πρόσφυση μετριέται ο χρόνος υδρολίσθησης. Όσο μικρότερος είναι αυτός ο χρόνος τόσο καλύτερο είναι το ελαστικά.
Β. Για προσθιοκίνητα αυτοκίνητα. Το αυτοκίνητο μπαίνει στο μέρος του δρόμου με το νερό, με μια καθορισμένη ταχύτητα. Ο οδηγός πατάει το πεντάλ του γκαζιού στο τέρμα. Όσο υπάρχει πρόσφυση το αυτοκίνητο επιταχύνει, όταν χαθεί η πρόσφυση οι μπροστινοί τροχοί σπινάρουν. Τη στιγμή που αρχίζει το σπινάρισμα μετριέται η πραγματική ταχύτητα του αυτοκινήτου. Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή από την ταχύτητα εισόδου στο νερό, τόσο καλύτερο είναι το ελαστικό αφού επιτάχυνε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέχρι να χαθεί η πρόσφυση.
Γ. Υδρολίσθηση σε στροφή (σχ. 2). Το αυτοκίνητο κινείται σε στροφή και μπαίνει με συγκεκριμένη ταχύτητα σε στρώμα νερού ύψους 5 mm. Γίνεται μέτρηση της πλευρικής επιτάχυνσης των τροχών καθώς η ταχύτητα του αυτοκινήτου αυξάνεται σταδιακά. Όταν το αυτοκίνητο υδρολισθαίνει η πλευρική επιτάχυνση σχεδόν μηδενίζεται και παρατηρείται υποστροφή ή υπερστροφή.
sx1.jpg
Σχήμα 1: Μέτρηση υδρολίσθησης σε οπισθοκίνητα αυτοκίνητα.
sx2.jpg
Σχήμα 2: Μέτρηση υδρολίσθησης σε στροφή